Yeme Bozuklukları

Yeme Bozuklukları Nedir?

Yeme bozuklukları, yetersiz veya aşırı besin alımı dolayısıyla meydana gelen bir psikolojik rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığın kesin bir sebebi olmamakla birlikte psikolojik, biyolojik ve/veya çevresel sebeplerden ötürü oluştuğu görülmektedir. Yeme bozuklukları anoreksiya nervosa, blumia nervosa ve atipik yeme bozuluğu olarak üçe ayrılmaktadır.

Anoreksiya Nervosa

Anoreksiya nervosa, anormal vücut ağırlıklarına sahip olan ve formda kalma konusunda yüksek derecede takıntıya sahip olan kişilerde görünür. Genellikle genç kızlarda görülen bu rahatsızlığa sahip kişiler, az uyumalarına rağmen fazlasıyla aktif olurlar. Hastalığın ilk süreçlerinde iştah kontrol altında tutulabilirken sonrasında tamamen kaybolur ve vücut anormal derecede zayıflar. Anoreksiya nervosaya sahip kişiler zayıflama uğruna tamamen kendilerine özel yeme davranışları geliştirirler; hasta kilo almaktan fazlasıyla korkar ve zayıf olmasına rağmen kısıtlayıcı diyet uygular. Başkalarının yanında kalorili ve zararlı besinleri yemeyi reddederken yalnız kaldığında bu tip besinleri tüketip sonrasında büyük bir pişmanlık yaşayarak vücutlarından atmaya çalışırlar. Bu rahatsızlığa sahip kişiler, genellikle duyarlı ve mükemmeliyetçi bir yapıya sahiptir.

Blumia Nervosa

Halk arasında kısaca “Blumia” olarak bilinen bu rahatsızlık, anoreksiya nervosa rahatsızlığından çok daha sık görülmektedir. Hayati risk dahi barındıran ciddi bir psikolojik rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığa sahip kişiler anoreksiya hastaları gibi zayıf olmak durumunda değildir. Ancak tıpkı anoreksiya gibi, birey kontrolsüz beslenmesinden sonra pişman olup tüm yediklerini vücutlarından atmaya çalışırlar. Blumia hastaları, kilolarına ve vücut şekillerine fazlasıyla takıntılı bir yaklaşım benimserler. Kendilerini fazla kusurlu görmelerinden kaynaklı olarak, kendilerine sert ve önyargılı bir şekilde yaklaşabilirler. Blumia nervosa kişide; özsaygıda eksiklik, ilişkilerinde sorunlar, anksiyete, depresyon ve adet döngüsünde düzensizlik gibi ciddi sorunlara yol açabilmektedir.

Atipik Yeme Bozukluğu

Atipik yeme bozukluğu, blumia nervosa ve anoreksiya nervosa rahatsızlığı dışında kalan yeme bozukluklarının tümüdür. Bu tip yeme bozukluğunun en bilinen örnekleri tıkanırcasına yeme sendromu ve gece yeme sendromudur. Tıkanırcasına yeme sendromuna sahip kişiler, sıklıkla yeme atakları geçirir ve tıpkı isminden anlaşılacağı gibi tıkanırcasına yemek yerler. Fakat blumia rahatsızlığından farklı olarak bu rahatsızlığa sahip kişilerde yediklerinden kurtulmaya çalışma eylemi bulunmaz. Kişiye gelen bu nöbetler genellikle stres kaynaklı olmaktadır ve 2 saat gibi kısa sürelerde bu nöbetler gerçekleşmektedir. Gece yeme bozukluğuna sahip kişiler, günlük aldığı kalorinin yarısı kadar bir kısmını akşam yemeği ve sonrasında alırlar. Sabahları geç yemek yerler ve akşam yemeklerinden sonra da yatmadan önce bir şeyler mutlaka atıştırırlar. Hastalığın teşhis edilmesi, bu durumun en az 3 ay sürmesi ile gerçekleşir.

Yeme bozuklukları

İstatistikler

  • 9-10 yaş aralığında bulunan kızların yaklaşık %40’ında kilo kaybı gözlemlenmektedir.
  • Harvard Üniversitesi’nin bünyesinde bulunan McLean Hastanesi’nin yaptığı bir araştırmaya göre Amerika’da en yaygın yeme bozukluğu türü blumia nervosa, ikinci olarak da anoreksiya nervosadır.
  • Bir başka çalışmaya göre anoreksiya nervosa rahatsızlığına sahip kadınlar, genel nüfusa oranla %60 daha fazla intihara meyillidir ve en yüksek ölüm oranına sahiptir.

Yeme Bozukluğu Tedavisi

Yeme bozukluklarının tedavisinde bir psikiyatri gözetimi altında olmak önemli bir noktadır. Psikiyatrist hastaya yeme bozukluğu testi uygular, klinik değerlendirmesini yapar ve tüm tanılar tamamlandıktan sonra tedaviye başlanır. Psikiyatrinin yanında bir de beslenme uzmanı ile de çalışmak önemlidir. Beslenme uzmanı, yeme bozukluğuna sahip kişiye uygun bir beslenme listesi hazırlar.

Yeme Bozukluğu İçin EMDR Kullanımı

Tedavinin daha etkili ve kalıcı olması için EMDR tedavi yöntemi pek çok psikiyatrist tarafından önerilmektedir. Bu sayede hastanın altında yatan duygusal problemlerinin temeline inilmesi hedeflenir. Tramvaların çözümlenmesinde oldukça etkili olan EMDR terapisi, bireyin yiyecek ile olan ilişkisini ve bakış açısını saptayarak tedavi sürecini hızlandıracaktır.

Genel